Vegan materialen zijn een bekend onderdeel geworden van het mode- en lifestyle-gesprek. Van tassen en schoenen tot accessoires en interieurs: vegan duidt vaak op een bewustere keuze.

Maar naarmate het bewustzijn groeit, nemen ook de vragen toe.

Want niet alle veganistische alternatieven zijn gelijkwaardig. Hoewel het vermijden van dierlijke materialen de druk op landgebruik, waterverbruik en veehouderij kan verminderen, hangt de werkelijke impact af van wat ze vervangt, en hoe.

Dit artikel gaat niet over het bestempelen van materialen als 'goed' of 'slecht'. Het gaat over het begrijpen van de impact in context en het maken van betere keuzes met de opties die we vandaag hebben.

Tegelijkertijd is het belangrijk dit duidelijk te benoemen: de meest toekomstbestendige keuze, wanneer mogelijk, blijven natuurlijke, biologisch geteelde en snelgroeiende materialen. Vezels zoals biologisch katoen, linnen (vlas) en hennep zijn hernieuwbaar en maken deel uit van een biologische cyclus. Wanneer ze biologisch worden geteeld en verantwoord worden verwerkt, kunnen ze van nature biologisch afbreekbaar zijn en aan het einde van hun leven veilig terugkeren naar de aarde, zonder achtergebleven afval (Ellen MacArthur Foundation; Europese Commissie).

Natuurlijke vezels zijn bovendien van nature ademend en temperatuurregulerend, waardoor lucht en vocht van de huid kunnen worden afgevoerd. Dit vermindert hitteopbouw en irritatie, daarom koppelt dermatologisch onderzoek natuurlijke stoffen consequent aan een beter huidcomfort vergeleken met synthetische materialen, vooral bij langdurig dragen (British Skin Foundation).

Dus waar laten we veganistische alternatieven gemaakt van gerecycled plastic (PET-flessen, visnetten of industrieel afval)?

Zijn ze een verantwoorde oplossing, of simpelweg een ander compromis?

Zoals bij de meeste duurzaamheidsvragen ligt het antwoord in het grijze gebied. En dat is precies waar zinvolle vooruitgang plaatsvindt.

Ons standpunt vandaag: gerecycled PET bewust kiezen

Vanuit ons huidige standpunt in textielinnovatie hebben gerecyclede plastic materialen wel een plaats wanneer ze doordacht, intentioneel en spaarzaam worden gebruikt.

Gerecycled PET kan een verantwoorde keuze zijn voor items die:

• nauwelijks gewassen hoeven te worden, waardoor het risico op microplasticverlies wordt verminderd
• over natuurlijke lagen worden gedragen, in plaats van direct op de huid
• zijn ontworpen voor langdurig gebruik, zowel qua kwaliteit als qua stijl

Denk aan jassen, regenkleding, tassen en accessoires.

Microplastic komt voornamelijk vrij tijdens het wassen en door slijtage, waarbij synthetische kledingstukken een bekende bron zijn van microvezels die in waterwegen terechtkomen (European Environment Agency). Door gerecycled PET te kiezen voor buitenlagen die zelden worden gewassen en deze te combineren met natuurlijke vezels dicht op het lichaam, kan de algehele impact aanzienlijk worden verminderd.

Maar materiaalkeuze alleen is nooit genoeg.

Impact zit ook in hoeveel we van een item houden en hoe we ervoor zorgen. Een goed gemaakte jas of tas die vele jaren wordt gedragen, gerepareerd en gekoesterd, zal bijna altijd beter presteren dan een 'duurzamer' alternatief dat snel wordt vervangen. Levensduur blijft een van de krachtigste en vaak over het hoofd geziene duurzaamheidsstrategieën (Textile Exchange).

Daarom zijn kwaliteit, design en emotionele duurzaamheid net zo belangrijk als de vezel zelf.

Bronnen & verder lezen

1. Ellen MacArthur Foundation — Biologische versus technische cycli in een circulaire economie
2. Europese Commissie — Textiel, microplastics en milieueffecten
3. Europees Milieuagentschap — Microplastics van textiel en wasprocessen
4. British Skin Foundation — Kleding, ademend vermogen en huidgezondheid
5. Textile Exchange — Preferred Fiber & Materials Market Report
6. Plastic Soup Foundation — Feiten & cijfers over plasticvervuiling