Op 26 augustus 2026 brak een rotswand af op de Langtang Lirung. Ongeveer twee vierkante kilometer rots en gletsjerijs kwam los op 5.150 meter hoogte en viel veertienhonderd meter naar de bodem van het dal. De klap kwam overeen met een aardbeving van 5,5. Seismografen registreerden hem eerst ook als aardbeving.

Onderweg smolt het ijs door de wrijving. Wat begon als rots en ijs werd water, modder en rotsblokken. Het bereikte de grensovergang bij Rasuwagadhi, tweeëntwintig kilometer verderop, in zeven minuten. Gemiddelde snelheid: 188 kilometer per uur.

In het kwartier daarna waren het dorp Timure en het marktstadje Syabrubesi verdwenen. Binnen zeven uur had de vloedgolf tweehonderd kilometer afgelegd. Hij liet dertig miljoen kubieke meter slib achter, over akkers, huizen en energiecentrales heen.

Halverwege september staat de teller op meer dan 1.300 doden. Ruim 5.000 mensen worden nog vermist. Zo'n 84.000 mensen in zes districten zijn getroffen.

Hoe het kon gebeuren
Vraag of klimaatverandering deze lawine heeft veroorzaakt en je krijgt geen recht antwoord. De onderzoekers geven het niet, en terecht. Deze berg is al lang instabiel. In 2015 werd hij getroffen door een aardbeving van 7,8, en die heeft het gesteente waarschijnlijk jarenlang verzwakt.

Vraag in plaats daarvan wat er met deze bergen gebeurt en dan zijn ze wel duidelijk.

De gletsjers in de regio verliezen meer dan een halve meter dikte per jaar. Sinds 2010 trekt de Langtang Lirung-gletsjer zich twee tot vier keer sneller terug dan in de twee eeuwen daarvoor. De vriesgrens klimt ongeveer honderd meter per decennium. IJs dat scheuren in het gesteente bij elkaar hield, ontdooit. Waar vroeger sneeuw viel, valt nu regen, en die loopt rechtstreeks die scheuren in.

Juli en augustus waren ongeveer anderhalve graad warmer dan ze zonder menselijke opwarming waren geweest. Over het hele jaar is het bijna twee. In sommige wintermaanden drie.

Die helling was dus altijd al kwetsbaar. Wij verwarmen wat hem bij elkaar hield.

En er bestaat geen waarschuwingssysteem dat zeven minuten verslaat. Nepal heeft vroegtijdige waarschuwing voor rivieroverstromingen. Dat werkt, het heeft levens gered, en het is gebouwd voor een ander soort ramp. De onderzoekers zeggen het zonder omhaal: dit ging voorbij aan wat aanpassing kan opvangen, en de enige manier om de kans op een volgende te verkleinen is de wereldwijde uitstoot omlaag.

Wat er die dag gebeurde is een ramp. Het ergste is dat we weten waarom dit vaker gaat gebeuren, en dat een beter alarm daar niets aan verandert.

Waarom dit onze schappen raakt
BeYoona werkt sinds 2019 met Nepalese ambachtsvrouwen die hun producten met de hand maken, in kleine aantallen, tegen een eerlijk loon. Wij verkopen hun werk al jaren.
Dat is wat dit concreet maakt in plaats van abstract. Een land in het nieuws is één ding. De mensen van wie het werk in onze schappen ligt, is iets anders.

Wat wij doen
Dit is de muis. Het gezichtje van onze actie. Elk exemplaar is met de hand gemaakt in Nepal, door de gemeenschap waar dit voor is.
Tien euro. Alles voor Nepal.
Kom langs in de winkel en neem er een mee naar huis.